
Девор. қатра ҳикоялар. Саломат Вафо
937 Marta o'qildiЭнди уй деразаларидан қуёш ҳам,осмон ҳам кўринмай қолди. Уй билан дунё орасида баланд девор пайдо бўлган эди.
Энди уй деразаларидан қуёш ҳам,осмон ҳам кўринмай қолди. Уй билан дунё орасида баланд девор пайдо бўлган эди.
2015 йил 28 май куни туш пайтида уйда осма шўрва пиширдим. Аммо..негадир юрагим ғаш эди. Қўлимдан ҳамма нарса тушиб кетарди. Чой тузлар тўкилиб кетди. Сўнг анализ қиламанки, назаримда менинг 2010 йилда вафот этган шижоатли онажонимнинг рухи нариги дунёдан ёрдамга келган эди.
- Энди сенга бир келин топсак бўлади Али.Келишган куёвга айландинг – дейди ошпаз ҳазиллашиб.
Алланелар деб минғирлайди... Али не деганини ўзи ҳам билмайди.Авваллари масжитга келган хотин-қизларни кўрганда ғалати аҳволга тушар:бадани қизиб,юраги тез урар эди.Ўзининг бу ҳолатини,не бўлганини англамас эди.
Малоҳат камсуқум ва хокисор бўлганидан бундай пайтларда унга ўрин етмай қолар,у тик турганича умрининг қайси кунларидадир ўғли билан Истанбулга учганини,катта аэропортда юрганини,юз хил ликопчаларга солинган қаҳвалти еганини,кемага миниб денгизга сайёҳат қилганини эслар эди.
Жўра қори хотини Мукаррам билан гаплашмай қўйганига йигирма йиллар бўлиб қолди.Қандай гаплашмайди шундай, Пенсилваниядаги обод уйида иккаласи икки бўлимда яшашарди.Хотинининг ётоқхонаси ошхонага яқин бўлиб,хотини ўзбек қўшниларникига чиқар,улар буларникига кирар, телефонда қизлари билан сўйлашар,бири-биридан семиз учта мушугига овқат берарди.
Мўғуллар босқинчилик урушлари мабойнида биринчи марта Ирғиз дарёси қирғоқлари тамон чекинди.Жалолиддин аскарлари музёрар кемадай шиддат билан ёв қўшнини ёриб,икки ёнга айириб илгарилар эди.Урдунинг марказий қисмида хотин-қизлар ҳам жанг қилар эди.
Дастурхон атрофида ўтирганлар фотиҳа ўқиб қўзғолганларидан сўнг Носир оғир ҳаёллардан ўзига келди.Йўл четида турган машиналарга кўзи тушди. Онасининг оқ чойшабга ўралган боғлаб қўйилган жасадига боқди.Онаси барча хоразмликларга ўхшаб балиқни, гурвак қовунларни яхши кўрар эди.
Денгиз суви мовийранг эди,унинг бағрида турли йиртқич балиқлар,саккизоёқлар,қонхўр пираниялар,ҳар ҳил шиллиқ жонзодлар бор эди.
Йигит ва қиз одам қайнаб ётган,кўча кафе,ресторанларида емак еб ўтирган одамларни оралаб,кафелар олдида ухлаб ётган мушукларни босиб олмасликка ҳаракат қилиб илгарилар эди.Кўчадан турли хил овқатлар,кабоблар,хамир овқатларни хиди тураларди.
Энг қадимий туркий ёзма ёдгорликлар (урхуненисей ёзувида) 7 — 11-асрларга мансуб бўлиб, улар, асосан, қабртошлар тарзида Шимолий Монголия, Қирғизистонда, Енисей дарёсининг юқори қисми, Талас водийсида ва бошқа жойларда топилган.